Bir mi? Sonsuz mu? Var olan sektör sayısı kadar mı? Ne dersiniz?
İsterseniz eğitim ve seminer programlarından ya da makalelerden gördüğümüz birkaç örneği sıralamaya çalışalım.
- Yazılım Proje Yönetimi
- BT (IT) Proje Yönetimi
- İnşaat Proje Yönetimi
- Ar-Ge Proje Yönetimi
- Savunma Sanayii Proje Yönetimi
- ERP Proje Yönetimi
Burada sanki bir hata ya da kavram kargaşası var gibi görünüyor. Proje yönetimi ile ilgili PMBOK, PRINCE2 veya IPMA eğitimi alırken böyle bir ayırımla karşılaşmıyorsunuz. Hatta ilk öğrendiğiniz kadarıyla proje yönetimi hangi kaynaktan çıkmış olursa olsun, sektörlerden bağımsız bir disiplin haline gelmiş, her sektörde ve her ölçekte uygulanabilir durumda. Fakat bir yerlerde bu isimler altında başka eğitim, seminer programları ya da makalelere rastlıyorsunuz. Yorumunuz ne olurdu? Ayrı ayrı pek çok proje yönetimi mi vardır, yoksa bir tane proje yönetimi mi vardır? Bir tane proje yönetimi varsa sektöre özel bu eğitim ya da seminer programları neyi kastediyor ya da hangi ihtiyaçtan düzenleniyor?
Bildiğimiz kadarıyla halen bir tane proje yönetimi var. Sektöre özel bu başlıkların altında muhtemelen, proje yönetimi ile ilgili tekniklerden çok o sektöre özel riskler/sorunlar veya proje yönetimi ile doğrudan ilgisi olmayan, proje ürünlerinin üretilmesine yönelik teknikler bulunuyor. Bu tür sektöre özelmiş gibi görünen proje yönetimi başlıklarının arkasında, bazı sektörlerin kendi üretim tekniklerini geliştirirken proje yönetimi alanına girmesi de var. Örnek olarak, yazılımdaki CMMI olgunluk modelini gösterebiliriz. Beş seviyeli CMMI olgunluk modeli içerisinde başlangıç seviyesinin hemen üzerinde ikinci seviye doğrudan “temel proje yönetimi” olarak adlandırılmış ve bu alan tarif edilmeye çalışılmış durumda. Bu da sanki yazılım geliştirme işinde farklı bir proje yönetimi uygulanıyormuş gibi bir izlenim doğuruyor ki aslında doğru değil.
Diğer alanlarda da ”… proje yönetimi” başlığı altındaki detaylara baktığınız zaman, proje yönetiminin ilgi alanlarına giren konular olduğu gibi, o sektöre özel tekniklerin, risklerin ya da sorunların olduğunu görüyoruz. Bu da aslında bir kavram karışıklığına yol açıyor. Her sektörün kendine özel bazı teknikleri, riskleri, sorunları olabilir, kabul. Ancak, isimlendirmenin doğru yapılmasında fayda var. Ne denebilir mesela? “… Projeleri Riskleri ve Sorunları” (Bkz. http://www.ileriprojeyonetimi.com/proje_yonetimi/bt-projeleri-riskleri-ve-sorunlari.html). Risk ve sorunlar dışında o alana yönelik bir takım üretim ya da kalite kontrol teknikleri var ise, bunların da benzer şekilde isimlendirilmesi daha uygun olacaktır.
Eğer kafanız karıştıysa ve neyin proje yönetimi ile ilgili olup neyin ilgili alana dahil olduğunu tam olarak kestiremiyorsanız şöyle düşününün. Proje yöneticisinden beklenen işler ve buna bağlı çıktılar (Bkz. http://www.ileriprojeyonetimi.com/proje_yonetimi/proje-yonetiminin-kalitesi.html), yani proje yönetim ürünleri, doğrudan proje yönetimi ile ilgilidir. Projenin teslim etmekle yükümlü olduğu ürün (ya da hizmetler) ise belirli bir uzmanlık gerektiren ve kendine özgü üretim teknikleri olan ürünlerdir.
Süreç açısından baktığımız zaman PRINCE2 içerisinde proje yönetimi ve uzmanlık gerektiren proje ürünlerinin üretilmesi süreçleri birbirlerinden çok net olarak ayrıştırılmıştır.
Yukarıdaki tabloda, üstteki pembe kutu içerisindeki alan, projenin yönlendirilmesi sürecidir ve hiyerarşik olarak proje yönetiminin üzerindeki yönlendirme komitesinin sorumluluğundadır. Alttaki gri kutucuklar, doğrudan proje yöneticisinin sorumluluğunda olan alanlar. PRINCE2 terimlerini bilmiyorsanız, fazla dert etmeyin, proje hazırlığı ve başlangıcı isimleri ile özdeş süreçler. Aşama kelimesi ve bununla ilgili süreçler tanıdık gelmeyebilir, bunları da projenin yürütme aşaması olarak düşünebilirsiniz. Asıl ilgi alanımız, şekilde turuncu renkle belirtilmiş olan, adı “ürün tesliminin yönetilmesi” (Managing Product Delivery) olmasına rağmen, aslında doğrudan proje çıktılarının üretildiği süreç. Kalite kriterleri belirlenmiş proje ürünleri, planlama aşamasında çalışma paketi (veya iş paketi - Work Package) haline getirilir ve eğer var ise takım lideri (Team Manager) yok ise proje yöneticisi kontrolünde uzmanlar tarafından hayata geçirilir. Süreç modeline dikkatle bakacak olursanız proje yönetimi ve yönlendirilmesi ile ilgili diğer süreçlerle bağlantısının tarif edilmiş olduğunu göreceksiniz. Planlamada ürünlerin kalite kriterleri, üretim tarihleri, süreleri ve üretimle ilgili olası riskleri belirlenirken, aşama kontrolü diye adlandırılan süreçte plana uyulup uyulmadığı kontrol ediliyor. Bunun dışında proje ürünlerinin üretilmesi ile ilgili başka bir yer yok. Yazının başında değindiğimiz yazılım, inşaat proje yönetimi vb. gibi başlıklarda anlatılmaya çalışılan konular da aslında işin uzmanlık gerektiren, kendine özgü riskleri, sorunları ve teknikleri olan “ürün tesliminin yönetilmesi” süreci.
Sonuç olarak; “… proje yönetimi” demektense, “… projelerinde yaşanan sorunlar”, “… projelerinde planlama teknikleri” demek veya hangi özel konuya değinecekseniz ona uygun bir başlık vermek daha uygun olacaktır.
Loading ...